در سالهای اخیر، فناوری پلاسما سرد بهعنوان یکی از نوآوریهای نوین در حوزه صنایع غذایی و بستهبندی، مورد توجه پژوهشگران و فعالان صنعت قرار گرفته است. این فناوری غیرحرارتی با هدف کاهش بار میکروبی، افزایش ایمنی غذایی و بهبود ماندگاری گوشت و مرغ، بهعنوان یک راهکار علمی و ایمن مطرح میشود.
پلاسما بهعنوان حالت چهارم ماده، نوعی گاز پرانرژی است که با تولید گونههای فعال، قادر است میکروارگانیسمهای بیماریزا و فسادزا را روی سطح محصولات گوشتی غیرفعال کند. نتایج مطالعات علمی نشان میدهد استفاده از پلاسما سرد بهعنوان یک روش استریلیزاسیون غیرحرارتی، بدون آسیب به بافت ماده غذایی، موجب کاهش معنیدار جمعیت میکروبی و افزایش زمان نگهداری گوشت و مرغ میشود.
کاربرد این فناوری تنها به خود محصول محدود نبوده و بستهبندی مواد غذایی را نیز در بر میگیرد. بستهبندی که نقش اساسی در محافظت از محصولات گوشتی در مراحل حملونقل و توزیع دارد، با بهرهگیری از پلاسما سرد میتواند از نظر میکروبی ایمنتر شود. این فناوری امکان ضدعفونی فیلمهای بستهبندی و حتی لیبلها را فراهم کرده و با اصلاح خواص سطحی مواد بستهبندی، زمینه تولید بستهبندیهای فعال و ضدمیکروبی را ایجاد میکند. همچنین ترکیب پلاسما سرد با بستهبندی در محیط اصلاحشده (MAP) بهعنوان روشی مؤثر برای حفظ کیفیت و ایمنی گوشت و مرغ گزارش شده است.
با وجود مزایای قابل توجه این فناوری، متخصصان بر ضرورت کنترل دقیق پارامترهای عملیاتی مانند زمان تیمار و شدت پلاسما تأکید دارند؛ چرا که در صورت تنظیم نادرست، امکان بروز اکسیداسیون چربی یا تغییرات جزئی در ویژگیهای حسی محصول وجود دارد. از سوی دیگر، تدوین استانداردها و مقررات ایمنی کاربرد صنعتی پلاسما سرد از الزامات توسعه این فناوری در صنعت غذا بهشمار میرود.
کارشناسان معتقدند پلاسما سرد بهعنوان یک فناوری سبز، ایمن و آیندهدار میتواند نقش مؤثری در ارتقای کیفیت، افزایش ماندگاری و کاهش ضایعات گوشت و مرغ در زنجیره تولید و توزیع ایفا کند.
